ReadyPlanet.com




พิธีแต่งงานแบบไทย article

ขันหมาก เป็นขบวนสินสอดทองหมั้น และอาหารคาวหวาน ที่ฝ่ายชายนำมาให้หญิง ในสมัยก่อนพิธีหมั้น และพิธีแต่งงาน จะกระทำกันคนละวัน จึงต้องจัดขบวนขันหมากสองครั้ง คือ ขั้นหมากหมั้น และขันหมากแต่ง แต่ในปัจจุบันนิยมจัดพิธีหมั้น และพิธีแต่งในวันเดียวกัน จึงจัดขันหมากเพียงครั้งเดียว ซึ่งขบวนขันหมากจะเคลื่อนขบวนตามฤกษ์ยามที่เป็นมงคล และ มักจะมีขบวนกลองยาวนำหน้า ร้องรำกันอย่างสนุกสนานไปตลอดทาง จนถึงเรือนของฝ่ายหญิง ซึ่งฝ่ายหญิงจะแสดงมิตรไมตรี ด้วยการถือพานหมากพลู หรือพานเชิญขันหมากออกมาต้อนรับ

พานขันหมากเอก  ประกอบด้วย

1.พานขันหมากเอก คือพานพลูซึ่งสมัยโบราณ ใช้ต้อนรับแขกเมื่อมาเยี่ยมเยียน  พานขันหมากเอก ประกอบด้วย  หมากดิบ 8 ผล  ใบพลู 4 เรียง ๆ ละ 8 ใบ และใบเงิน ใบทอง ใบนาก นิยมจัดเป็นคู่ หมายถึงการอยู่ด้วยกันเป็นคู่  และจะมี ถุงเงิน  ถุงทอง  อย่างละ 1 คู่  ข้างในบรรจุ ถั่วเขียว, งาดำ, ข้าวเปลือก, ข้าวตอก สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์เจริญงอกงาม  และนิยมนำดอกไม้มงคลมาประดับตกแต่งพานให้สวยงาม  เช่น ดอกรัก  ดาวเรือง  บานไม่รู้โรยเป็นต้น

2. พานสินสอดทองหมั้น  ใช้สำหรับ ใส่เงิน,ทอง,เพชร  จะใช้ 1 พาน หรือ 2 พานก็ได้ ภายในจะประกอบด้วย สินสอดต่างๆ  รองด้วย ใบเงิน ใบทอง ใบนาก  และห่อด้วยผ้านิยมใช้เป็นผ้าลูกไม้หรือผ้าโปร่ง

3.พานแหวนหมั้น  เป็นพานขนาดเล็ก นิยมนำดอกไม้มาตกแต่งให้สวยงาม

4.พานธูปเทียน   เป็นพานที่ตกแต่งด้วยดอกไม้ ธูปเทียน  วางกระทงดอกไม้จะทำกรวยใบตองตรอบหรือไม่ก็ได้ มักเป็นพานที่เจ้าบ่าวถือในขบวนขันหมาก ดอกไม้ธูปเทียนนี้เพื่อเป็นการแสดงคารวะแก่ฝ่ายเจ้าสาว และเอามาใช้ในพิธีรับไหว้

เคล็ดเล็กน้อยคือ ในพิธีงานมงคลแพธูปต้องวางเหนือแพเทียน  หากจัดแพเทียนเหนือธูปจะใช้สำหรับงานอวมงคลเท่านั้น

5.พานต้นกล้วยต้นอ้อย  ปัจจุบันนิยม นำหน่อมาใช้บรรจุลงในพานตกแต่งด้วยดอกไม้เพื่อความสวยงาม  หรือจะใช้เป็นต้นก็ได้  ใช้อย่างคู่ มีความหมาย เพื่อความอุดมสมบูรณ์ ทำมาค้าขายเจริญรุ่งเรืองมีลูกเต็มบ้านหลานเต็มเมือง

พานขันหมากโท  ประกอบด้วย

จะเป็นจำพวกขนมและผลไม้ จัดเป็นคู่ๆทุกอย่างกี่คู่ตามสมควรที่ฝ่ายหญิงเรียกร้อง อาจไม่จำเป็นต้องครบถ้วนทุกอย่างก็ได้   ตามแต่ประเพณีของแต่ละบ้าน   เช่นประกอบด้วย 
1.พานขนมมงคล 9 อย่าง   1 คู่  (ควรจะมี)  ประกอบด้วย  ทองหยิบ  ทองหยอด  ฝอยทอง  เม็ดขนุน  ขนมชั้น  ถ้วยฟู   เสน่ห์จันทร์  ทองเอก  จ่ามงกุฎ   เป็นต้น   ขนมที่ห้ามใช้ในขบวนขันหมาก  คือ ขนมต้มขาวและแดง

2. พานผลไม้  เช่น กล้วย  1 คู่ , ส้มโอ  1  คู่  , มะพร้าวอ่อน 1 คู่  เป็นต้น

3. พานของหวาน เช่นพานขนมเปี๊ยะ 1 คู่  , พานขนมจันอับ  1  คู่  , พานขนมโก๋  1  คู่  , พานขนมกาละแม  1  คู่  , พานข้าวเหนียวแดง  1 คู่ .พานขนมกง  1 คู่   พานขนมสามเกลอ  1 คู่  เป็นต้น

4. พานของคาว  เช่น พานไก่ต้ม  1 คู่  ,  พานหมูนอนตอง  1  คู่  ,  พานขนมจีน ห่อหมก  1  คู่  ,  เป็นต้น อาจจะมี  เหล้า   น้ำตาลทราย  วุ้นเส้น  ทุกอย่างจัดเป็นคู่ เป็นต้น

 ขั้นตอนพิธีแห่ขบวนขันหมาก

หลังจากการสู่ขอและได้ฤกษ์มงคลมาแล้ว  เมื่อถึงวันงานพิธีจะเริ่มต้นตั้งแต่เช้าโดยมีพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์  คู่บ่าวสาวตักบาตรร่วมกัน เลี้ยงพระทำพิธีทางศาสนา  ต่อจากนั้นก็จะเป็นพิธีแห่ขันหมากโดยมีเถ้าแก่ฝ่ายชายและคนถือเครื่องขันหมาก และ ต้นกล้วยต้นอ้อย ซื่งอาจจะมีขบวนกลองยาวและนางรำเพื่อสร้างสีสันและความครื้นเครงก็ได้
โห่  ฮี้โหฮี้โหฮี้โห ฮิ้ว  เมื่อได้ยินเสียงโห่มาแต่ไกล เป็นอันรู้กันว่าขบวนของเจ้าบ่าวมาแล้ว  เมื่อขบวนขันหมากมาถังยังบ้านเจ้าสาว จะมีบทสนทนาดังนี้

เฒ่าแก่ฝ่ายเจ้าสาว : วันนี้มาทำอะไรกันเยอะแยะเลย
เฒ่าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าว : วันนี้เป็นวันดีเป็นสิริมงคล นำขันหมากแก้วแหวนเงินทองและลูกเขยมาให้

เมื่อจบการสนทนาจะมีเด็กผู้หญิงถือพานเชิญขันหมาก ที่บรรจุหมากพลู บุหรี่ ตามธรรมเนียม เป็นการต้อนรับเชื้อเชิญให้เข้าบ้านเฒ่าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าวจะหยิบหมาก 1 คำ เป็นธรรมเนียม   จากนั้นจะผ่านประตู เงินประตูทองโดยจะยืนเป็นคู่ ถือผ้าแพรหรือสร้อยเงินสร้อยทอง  ปัจจุบันนิยมทำเป็นสายดอกไม้ เช่นสายดอกรักเป็นต้น  ฝ่ายชายจะผ่านประตูไปได้ จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมแก่ผู้เฝ้าประตู   ฝ่ายเจ้าสาวจะมีผู้ใหญ่ 1 คู่เป็นผู้รับขันหมาก จะเรียงสิ่งของจากขบวนขันหมากวางเป็นคู่ๆอย่า งมีระเบียบไว้บนโต๊ะในห้องรับแขก เว้นแต่ต้นกล้วยและต้นอ้อยเอาไว้นอกบ้านเพื่อขุดดินปลูก

ขั้นตอนพิธีการรับสินสอด พิธิหมั้น และพิธีรับไหว้

 เมื่อผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย และเจ้าบ่าว นั่งบริเวณห้องทำพิธีหมั้นแล้ว  มีบทสนทนาดังนี้
เฒ่าแก่ฝ่ายเจ้าสาว : วันนี้นำอะไรมากกับขบวนขันหมาก
เฒ่าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าว : (คลี่ผ่าห่อหุ้มพานขันหมากออก) วันนี้นำสินสอดได้แก่……..มาเพื่อหมั้นหมายขอลูกสาวให้กับ…(ฐานะเจ้าบ่าว)และส่งหมากพลู ให้เฒ่าแก่ ฝ่ายหญิงเป็นการทักทาย ซึ่งทางฝ่ายหญิงจะต้องรับมาถือพอเป็นพิธี ผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงจะพา เจ้าสาวลงมายังห้องพิธี ผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายรอยข้าวตอกดอกไม้ลงในพานขันหมาก พิธีกร:ได้เวลาเป็นมงคลแล้ว ให้เจ้าบ่าวสวมแหวนกับเจ้าสาวได้ เจ้าบ่าวจะสวมแหวนหมั้น แก่เจ้าสาว เจ้าสาวไหว้ขอบคุณเจ้าบ่าวแล้วเจ้าสาวจึงสวมแหวนหมั้นให้แก่เจ้าบ่าว จากนั้นแม่เจ้าสาวเก็บสินสอดห่อผ้าแดงและแบกขึ้นบ่า นำไปเก็บไว้ในห้อง

ขั้นตอนพิธีรับไหว้

1)    ประกาศเรียกชื่อญาติตามลำดับ
2)    บ่าวสาวนำพานธูปเทียนแพมาไหว้ผู้ใหญ่
3)    บิดา-มารดา หรือญาติผู้ใหญ่เข้าไปรับไหว้จากคู่บ่าวสาวโดยรับพานไว้ (จับพานไว้เฉย ๆ)
4)    บ่าวสาววางพานและก้มลงกราบกับพื้น   
5)    คู่บ่าวสาวมอบของไหว้

พิธีหลั่งน้ำพระพุทธมนต์

1) พิธีกรกล่าวเชิญบ่าวสาวจุดธูป  เทียน  บูชาพระรัตนตรัย   
2) บ่าวสาวเข้าไปนั่งที่ตั่ง เจ้าบ่าวนั่งฝั่งขวาของตั่ง   
3) พิธีกรเชิญประธานสวมมาลัยให้บ่าวสาว   
4) พิธีกรเชิญพ่อแม่เจ้าบ่าวสวมมงคลแก่คู่บ่าวสาว   
5) พิธีกรเชิญประธานหรือญาติผู้ใหญ่เจิมหน้าผากคู่บ่าวสาว   
6) ประธานหลั่งน้ำพระพุทธมนต์อวยพรคู่บ่าวสาว   
7) จัดคนยืนแจกของชำร่วยให้แขกหลังหลั่งน้ำพระพุทธมนต์เสร็จ   
8) เชิญแขกที่มาร่วมงานหลั่งน้ำพระพุทธมนต์   
9) พิธีกรเชิญพ่อแม่เจ้าสาวถอดมงคลแฝด  โดยถอดออกจากศีรษะเจ้าสาวก่อนพร้อมกันทั้งสองมือ     แล้วมอบให้แก่เจ้าบ่าว เจ้าสาว โดยให้แบมือรับร่วมกัน  เสร็จแล้วจับมือเจ้าบ่าว  เจ้าสาวยืนขึ้น   
11) เจ้าบ่าว เจ้าสาว ไปกราบพระ 3 ครั้ง  จากนั้นดับธูปเทียน  เสร็จพิธีหลั่งน้ำพระพุทธมนต์

ขั้นตอนพิธีการส่งตัว

พิธีส่งตัวทำขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคลของคู่บ่าวสาวมีของมงคลใส่ในพานวางไว้ข้างๆ ประกอบด้วย  ฟักเขียว หมายถึง ความอยู่เย็นเป็นสุข  หินบดยา หมายถึง ความหนักแน่น  แมวคราว หมายถึงการอยู่กับเหย้าเฝ้ากันเรือน ไม้เท้า หมายถึง ถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชร ถุงเงินถุงทองใส่ ถั่วเขียว งาดำ ข้าวเปลือก หมายถึงความเจริญงอกงามอุดมสมบูรณ์ บางตำราจะมีขันใส่น้ำฝน หมายถึง ความสดชื่นชุ่มฉ่ำ  โดยเชิญผู้ใหญ่ที่เป็นที่เคารพ แต่งงานครองเรือนกันมานานรักใครกันดี โดยท่านทั้ง 2จะหยิบเอาถั่วงา และดอกไม้มาโปรยบนที่นอนแล้วขึ้นไปนอนบนเตียงเตียงเรียกว่า ฤกษ์เรียงเคียงหมอน ผู้ชายนอนทางขวาของผู้หญิงแล้วทำเป็นหลับไป สักครู่จึงทำเป็นตื่นนอนแล้วสนทนากันด้วยเรื่องที่เป็นมงคล กล่าวว่านอนหลับฝันดีฝันเห็นแต่สิ่งที่เป็นมงคล   เมื่อเสร็จผู้ใหญ่จึงลุกขึ้นมาจูงบ่าวสาว ขึ้นนอนบนเตียงกล่าวให้ศีลให้พรให้คู่บ่าวสาวอยู่กินกันจนเฒ่า “ถือไม้เท้ายอดทองกระบองยอดเพชร“และให้โอวาทในการ ครองเรือนแล้วจึงออกมาจากห้องหอ
 




Ceremony Story

พิธีแต่งงานแบบคริสต์ article
พิธีแต่งงานแบบจีน article